Document acties

Cosent blog

Co·sent: gedeelde waarneming; gezamenlijke kennis; collectieve intelligentie.

Design ondersteunt cultuurverandering

Hoe intranet ontwerp kan bijdragen aan organisatieverandering.

Deze presentatie op IntraTeam Event 2016, introduceert vier typische organisatieculturen, gebaseerd op het Cubrix model van organisatieontwikkeling.

Een mini case studie van iKath, het intranet van de Zwitserse katholieke kerk in het kanton Zürich, laat zien hoe deze vier cultuurtypes in het ontwerp van een sociaal intranet vertaald kunnen worden.

Het gelaagde interactie ontwerp is adaptief: het past zich aan op basis van de manier waarop de gebruikers met het intranet interacteren. Ook als gebruikers de "sociale laag" van functionaliteiten niet of nauwelijks gebruiken, biedt het fundament van document management en procesondersteuning een volwaardige gebruikerservaring. Dit ondersteunt een geleidelijke evolutie in organisatiecultuur, zonder technische retooling te vereisen.

Permalink »

Plone Intranet: van plan naar realisatie

In korte tijd heeft het Plone Intranet Consortium een werkend product gebouwd. Hoe hebben we dat gedaan?

In de herfst van 2014 kondigden we de vorming aan van het Plone Intranet Consortium - een samenwerking tussen Plone technologie bedrijven om een nieuw open source platform te ontwikkelen voor intranet en digitale kenniswerkplekken.

Intussen is het zomer 2015: we hebben inmiddels een Mercury "technology preview" release en zijn nu druk bezig met de afwerking van de komende 1.0 release, met de naam Venus.

Bovenstaande video geeft een inkijk in het proces dat we gegaan zijn en uitdagingen die je tegenkomt als je een snel bewegend high-tech project realiseert binnen een open source community.

Voor een uitgebreid verhaal over de technische kant, zie de Engelstalige blog post over dit onderwerp.

Permalink »

Veranderfabriek kennisplatform

De Veranderfabriek is een platform waar wereldverbeteraars kennis uitwisselen.

Cosent realiseerde voor Milieudefensie De Veranderfabriek: een platform voor duurzame doeners. Doel van deze website is, om milieu activisten te ondersteunen in het succesvol plannen en uitvoeren van campagnes.

De website is een online kennisplatform voor de hele Nederlandse milieubeweging. De site is opgebouwd uit drie onderdelen volgens de kijken-leren-doen benadering:

Kijken
De Kennisbank biedt doorzoekbaar toegang tot achtergrondinformatie.
Leren
De Toolbox biedt stap-voor-stap hulp bij het opzetten van een initiatief.
Doen
Het Netwerk brengt actievelingen met elkaar in contact en stimuleert leren uit de praktijk.

Kennisbank

De kennisbank biedt achtergrondinformatie op zes hoofdthema's:

  • verkeer
  • grondstoffen
  • biodiversiteit
  • economie
  • energie
  • landbouw en voedsel

Het doel is om hier een compacte naslag te realiseren, met verwijzingen naar bronnen elders op het web, waarmee je je als activist grondig kunt informeren over de achtergronden van issues. Met een goede achtergrondkennis sta je sterker in een inhoudelijk debat. Bovendien heb je daarmee tal van handvaten om in de communicatie mee aan de slag te kunnen.

Toolbox

De toolbox helpt duurzame doeners om een stap terug te zetten en planmatig na te denken over doelen en methoden waarmee je verbeteringen bewerkstelligt. Wie vanuit een goede theory of change werkt kan veel effectiever successen boeken.

De toolbox helpt bij het vergroten van procesvaardigheden in vier stappen:

  1. Analyse

    Definieer je probleem scherp. Wie zijn je medespelers en hoe kun je elkaar versterken als groep?

  2. Plan

    Wat is je doel? Wie wil je bereiken? Hoe wil je verandering creëren?

  3. Doen!

    Hoe krijg je behalve een kerngroep ook een brede achterban in beweging?

  4. Resultaat

    Kijk kritisch naar jezelf en of je je doel bereikt hebt. Wat kun je leren en beter doen?

Binnen dit omvattende kader van de totale levenscyclus van een activiteit, biedt de toolbox tal van handige praktische tips bij onderdelen, zoals het schrijven van een persbericht of het voeren van juridische procedures.

Netwerk

Het netwerk maakt zichtbaar welke duurzaamheidsinitiatieven er in Nederland zijn, en wie zich daarvoor inzet.

Het doel is om mensen te stimuleren een succesvolle campagne uit een andere stad over te nemen in hun eigen stad. Of, andersom: als het je gelukt is in je eigen stad een mooie campagne op te zetten, anderen te helpen diezelfde campagne elders uit te voeren.

In dit onderdeel staat het uitwisselen van praktijkervaringen centraal. Iedereen is welkom om een account aan te maken, en met anderen te delen hoe je een campagne uitgevoerd hebt.

Behalve inhoudelijke ervaringen zie je ook snel wie de contactpersonen voor een activiteit zijn, zodat je makkelijk contact kunt opnemen en in een persoonlijk gesprek meer te weten kunt komen.

Kennismanagement in actie

Effectief kennismanagement en kennis delen doe je niet door alleen maar het lezen van documenten ("expliciete kennis"). Mensen leren juist ook heel erg van interacties met elkaar (uitwisselen van "verborgen kennis" - dingen waarvan je niet wist dat je ze weet).

Het site ontwerp speelt hierop in, door beide vormen van kennis goed te ondersteunen in de vorm van kennisbank (documenten) en daarnaast een sociaal netwerk (interactie). De toolbox verbindt beide elementen in een leercyclus.

De praktijkervaringen in het Netwerk volgen dezelfde vier fases als het stappenplan van de Toolbox. Hierdoor is het makkelijk om je eigen plan te maken, en daarvoor zowel praktische voorbeelden als theoretische achtergronden bij elke stap in je plan bij elkaar te zoeken.

Als kennisplatform is de site ontworpen om een cyclus van kenniscreatie en kennisuitwisseling te ondersteunen, volgens het bekende SECI model:

SECI diagram
Socialiseren: uitwisselen van kennis in gesprek met elkaar.
Het netwerk bevordert direct contact en dialoog tussen activisten, door niet alleen het wat van een activiteit te beschrijven maar ook te laten zien wie de organisatoren zijn en het makkelijk te maken contact op te nemen. Een discussie mogelijkheid maakt het bovendien makkelijk met elkaar in gesprek te raken.
Externaliseren: opschrijven wat je weet.
Het netwerk stimuleert het opschrijven en uitwisselen van praktijkervaringen, zodat actievelingen van elkaars ervaringen kunnen leren. Verborgen kennis wordt zo expliciet gemaakt.
Combineren: kennis zoeken en vinden.
De doorzoekbare kennisbank met downloadbare documenten facilitieert hergebruik van kennis. Gedocumenteerde praktijkervaringen in het netwerk zijn opgebouwd volgens een herkenbaar stappenplan, zodat je voor elk van de stappen in je eigen project elementen van andere activiteiten kunt combineren.
Internaliseren: in de praktijk brengen van nieuw geleerde kennis.
De toolbox met procesondersteuning is gericht op het het assimileren van best practices door deze zelf in de praktijk brengen volgens een simpel stappenplan. Hier verinnerlijk je expliciete know-what kennis zodat het intuïtieve know-how wordt.

Deze combinatie van benaderingen zorgt ervoor, dat De Veranderfabriek veel meer is dan een verzameling documenten. De site is een levend geheel waar mensen communiceren om samen effectiever te worden en de transitie naar een duurzame samenleving te versnellen.

Realisatie

Op basis van de initiële projectaanvraag van Milieudefensie heeft Cosent design research uitgevoerd in de vorm van een reeks interviews met beoogde gebruikers van de Veranderfabriek. In deze interviews werd nadrukkelijk gekeken waaraan mensen behoefte hebben, en hoe deze site kan aansluiten op de praktijk van lokale groepen.

Als uitkomst van deze onderzoeksfase werd het concept aangescherpt: mensen blijken weinig behoefte te hebben aan lange lappen tekst, en ook niet aan een "marktplaats" voor het uitwisselen van praktische diensten - dus die elementen hebben we uit het concept gehaald. In plaats daarvan hebben we het Netwerk geintroduceerd: een simpele, laagdrempelige vorm om heel praktisch campagne formats met elkaar uit te wisselen, zodat je met elkaar in gesprek raakt en van elkaar leert.

Na uitwerking van het concept in een interactieontwerp en visueel ontwerp, is de website door Cosent gebouwd in Plone CMS. Na een aanlooptijd waarin de site inhoudelijk gevuld werd, is het platform recent publiek onthuld en trok meteen tientallen actieve gebruikers aan.

Site: De Veranderfabriek

Concept: Milieudefensie en Cosent.

Interactieontwerp en realisatie: Cosent.

Visuele vormgeving en logo: Stoere Binken Design.

Permalink »

3 indicatoren dat je communicatieproject stuurloos is, en hoe persona's je uit de brand helpen

Op onderzoek gebaseerde persona's vatten diepe inzichten samen

3 indicatoren dat je communicatieproject stuurloos is, en hoe persona's je uit de brand helpen

De vergadering was een ramp. We zouden snel even bij elkaar komen, om een paar laatste vragen door te nemen. Het budget was al goedgekeurd. Het design was een halfjaar tevoren al goedgekeurd.

Maar: een paar simpele vragen ontspoorden het project.

3 vragen om je communicatie visie te toetsen

Om een communicatie project te toetsen, zijn drie simpele vragen belangrijk:

  • Wie willen we bereiken?
  • Wat is het verschil over een jaar, als we slagen?
  • Hoe interacteren we met ons publiek?

Ai. De klant had wat ideeën, net genoeg om te zien dat het ontwerp niet voldeed. Maar tegelijkertijd waren die ideeën onvoldoende helder, om richting te geven aan het herontwerp, of überhaupt beslissingen te nemen.

De standaard Nederlandse reflex in dat soort situaties is: we gaan hiervover verder overleggen (oftewel: laten we onze verschillen weg onderhandelen).

Foute reflex. Meningen afwegen lost niks op. Je hebt meer data nodig.

Persona's vatten onderzoeksgebaseerde inzichten samen

Je hebt een helder beeld nodig van je publiek om een website te bouwen, of welke dienst dan ook waarmee mensen interacteren. Je krijgt dat beeld niet scherp door achter je buro te blijven zitten. Je moet het gebouw uit en vragen stellen aan levende mensen, om erachter te komen wat hun blij maakt. Om in kaart te brengen hoe precies jouw dienst hun leven kan verrijken.

Als je die interviews afgenomen hebt, kun je de uitkomsten samenvatten in persona's, profielen van typische, fictieve personen die kenmerkend zijn voor je doelgroep. Persona's tonen kernaspecten van iemand's leven, doelen en gedrag. Onderstaand zie je wat voorbeeld persona's, gebaseerd op gebruikersonderzoek door Mailchimp.

voorbeeld personas ontwikkeld door Mailchimp

Deze persona's worden leidend voor de ontwerpinspanning. Ze maken het mogelijk empathie te koesteren voor de beoogde gebruikers van je dienst. Ze helpen je, om ontwerpen te maken die mensen in het hart raken. En, niet onbelangrijk, ze vormen een krachtig wapen tegen de soms rare ideeën van mensen die budgethouder zijn en van de kleur "rood" houden, door ontwerpkeuzes te voorzien van een solide, op onderzoek gebaseerd feiten fundament.

Buyer personas

Afkomstig uit het gebied van web design en interactieontwerp, zien we persona's nu ook terug in de wereld van marketing, in de vorm van buyer personas, klant persona's.

In plaats van verzonnen klant profielen, kun je beter naar je klanten toe stappen en hen vragen stellen over de vijf kerninzichten die je nodig hebt om een doelgerichte marketingstrategie te formuleren:

  1. Top prioriteiten

    Welke zakelijke behoefte is de aanleiding, om een oplossing te zoeken in ons marktsegment?

  2. Succesfactoren

    Wat verwachten kopers te bereiken door onze oplossing af te nemen?

  3. Waargenomen belemmeringen

    Waardoor haken potentiële klanten af, en kiezen voor een concurrent of niets doen? Interview ook niet-klanten!

  4. Aankoop proces

    Wie is betrokken in het aankoop proces, en welke informatiebronnen spelen een rol?

  5. Beslissingscriteria

    Welke factoren spelen een doorslaggevende rol in het afwegen van opties en het nemen van een aankoop beslissing?

Het verwerven van diepe inzichten op deze vijf gebieden is niet alleen cruciaal voor aankoop persona's, maar ook voor design persona's in het algemeen.

Door deze vijf inzichten te articuleren, weet je de antwoorden op de vragen wie, wat en hoe. Je weet met wie je wil communiceren, wat de waarde is die je toevoegt voor je publiek, en hoe je je doelgroep zult bereiken.

De rest is uitvoering.

Conclusies

  • Geen vaag gedoe.

    Als je niet weet wie, wat en hoe: erken je gebrek aan inzicht.

  • Stop met raden.

    Het maken van persona's is een bewezen methode om op feiten gebaseerde doelgroep profielen te maken.

  • Doen.

    Het uitvoeren van gebruikersonderzoek om inzicht te verwerven is hard werk. Maar het is gewoon werk, geen magie.

  • Maak het verschil.

    Diensten en organisaties die investeren in goed gefundeerde inzichten in de behoeften van hun klanten, zijn veel beter in staat hoge klantwaarderingen te bereiken, dan hun concurrenten die maar wat raden.

Permalink »

Plone Intranet Consortium

Een nieuw open source platform voor digitale werkplekken.

Op de Plone Conference 2014 in Bristol, presenteerde Guido Stevens het Plone Intranet Consortium aan een publiek van Plone software ontwikkelaars. De presentatie benadrukte de noodzaak van een nieuw business model voor open source ontwikkeling. De zaal reageerde enthousiast op het geschetste perspectief en de tractie die binnen het Consortium hiervoor aanwezig is.

Plone Conference 2014 - The Plone Intranet Consortium.

Het "vrije tijd" model van open source ontwikkeling is achterhaald. We hebben een beter model nodig. In het Plone Intranet Consortium investeren een dozijn Plone bedrijven gezamenlijk in de ontwikkeling van een nieuw sociaal intranet platform met een hoog afwikkelingsnivo, met een grote nadruk op design kwaliteit.

Slides van de presentatie zijn beschikbaar op SlideShare:

Project Mercury

sociaal intranet screenshot

Inmiddels zijn we als Consortium hard aan het werk aan de alpha release, codenaam: Mercury, die begin 2015 vrijgegeven zal worden. Via een website en een reeks workshops zullen we dit initiatief in de komende periode breder presenteren.

Permalink »